Domain và Hosting sắp hết hạn

Gần đây khi nhìn thấy thông báo renew lại tên miền và hosting của The Knowledge Explorer, chợt nhận ra đã gần 1 năm kể từ ngày mình quyết định xây dựng nên chiếc website nhỏ này, để viết này kia, và để làm 1 portfolio nho nhỏ cho bản thân.

Lúc ấy mình cũng khá đắn đo về mặt tài chính, chứ mình biết mình sẽ xây được cái web này 🙂

Thời điểm đó mình chưa đi làm, chưa có tiền, vẫn là nhận trợ cấp từ gia đình, và khi đó tên miền + hosting rơi vào khoảng gần 2 triệu đồng, nếu mình nhờ không nhầm là vậy.

Mình có đạt KPI viết cho năm 2025?

Lại một lần nữa, 2 triệu cho 1 năm cũng không phải là 1 con số quá lớn, nhưng mình muốn lời. Mình muốn 2 triệu đó phải xứng đáng, và mình đặt ra mục tiêu gì các bạn biết không 🙂

Khoảng 1 bài/tuần, nếu mình viết đc 1 bài blog 1 tuần trong 1 năm, thì mình sẽ coi như 2 triệu này là một món hời.

Và sau 1 năm nhìn lại, bạn cũng biết rồi đấy, lỗ sấp mặt 🙂

Ngẫm lại, mình đã viết khoảng 30 bài, vậy là khoảng 2,5 bài 1 tháng. Trong khi KPI là 4 bài/tháng. Đạt khoảng 62,5%.

À nhưng nếu thật sự nói về “viết” thì thật ra mình cũng viết khá nhiều. Cụ thể là trên LinkedIn cá nhân của mình.

Vừa mới check nhanh, thì cũng khoảng 28 bài, bài đầu tiên là khoảng 6 tháng trước về việc mình dự conference tại trường mình.

Sau đó là loạt bài mình chia sẻ về hành trình xây ứng dụng mà mình vibe code sử dụng Bolt.

Và rồi, là loạt bài về chủ đề Blockchain.

Bài cuối cùng, khoảng 1 tháng trước, là bài kể về việc mình tham gia buổi DemoDay của SuperteamVN tại Sài Gòn. Cũng là một kỷ niệm đáng nhớ để ghi lại.

Và đương nhiên, là mình còn chưa tính đến 1 số bài viết trên X của mình, và trên blog của Fystack, công ty hiện tại mình đang làm việc cho vị trí Business Development – Kiểu như sales cho khách hàng doanh nghiệp.

Cứ ngỡ là ít, nhưng nhìn lại, mình lại đánh giá thấp những gì mình viết. Đặc biệt là chuỗi bài về Blockchain, khi mình phải vừa đọc, phân tích, hiểu (sơ sơ), và rồi phải viết lại đăng trên LinkedIn.

Mỗi tuần gồm 2 bài như vậy, cũng cực phết. Nhưng dù sao mình cũng đã vượt qua.

Về việc học viết

Bên cạnh việc viết, mình còn học cách viết nữa, và mình có mua khoá học viết của anh Tùng, và anh Tuấn, khoá Writing on The Net, hiện tại khoá học đã được mở public trên Youtube rồi, bạn có thể xem và học thêm nha.

Mình mua khoá học để luyện thêm kĩ năng viết, nhưng rồi cũng bỏ dỡ giữa chừng, chắc phải học tiếp thôi.

Nội dung học thì hay nhưng mà mình vẫn thấy dạng video course vẫn khó mà giữ được mình trong thời đại này, sự sao nhãng vẫn lớn, tương tác các anh vẫn có, nhưng vẫn chưa đủ (ít nhất là với mình).

Tổng kết

Mình cảm thấy nếu tính trên phương diện về việc viết, mình đã có những tiến bộ nhất định nếu so với mình năm trước nữa. Nhưng chắc chắn là mình còn có thể viết tốt hơn nữa, bằng chính đôi bàn tay này, suy nghĩ này – thô sơ, vụng về, lũng cũng, nhưng là những gì mình muốn viết.

Vậy nên, chắc KPI cho năm sau, sẽ là 1 bài/tuần cho nền tảng blog của mình nhé. Và viết bằng cảm xúc này, những suy nghĩ thô sơ này.

Đừng có ngại, blog này chắc không ai đọc đâu 🙂 nên cứ thoải mái thôi Nguyễn Hữu Nhật Tân 🙂

Và cả để không lỗ tiếp 2 triệu nữa 🙂

The post Mình đã viết gì trong năm 2025 appeared first on Nhat-Tan Nguyen.

Viết bài về bản thân mình, nghe thì dễ vì viết về bản thân mình mà, có gì đâu mà khó, chẳng cần soạn script gì cả (mà có bài nào mình soạn script đâu nhỉ?) vì nó ở ngay đây rồi.

Cơ mà đồng thời nó cũng khó vô cùng.

Nó khiến mình đặt ra câu hỏi liệu mình có thật sự hiểu bản thân mình không?

Nếu có thì đến mức nào?

Và liệu rằng mình có đang cố giả vờ và vẽ nên một thằng Nguyễn Hữu Nhật Tân nào đấy không?

Có khả năng lắm chứ. Tại vì ai trong chúng ta chẳng làm thế?

Nguyễn Hữu Nhật Tân là ai?

Mình sinh ra và lớn lại tại thành phố Đà Nẵng, và khi bạn sinh ra và lớn lên tại thành phố này, bạn khó mà đi đâu được.

Vì nó quá dễ sống, và thân thiện với mọi người (ừ mình bị bias)

Nhưng nó cũng không phải là một nơi hoàn hảo, vì bản thân mình cũng chưa trải nghiệm nhiều thành phố (quốc gia thì chưa bao giờ) nên khó mà nói được.

Mình bắt đầu cuộc sống ở đây, mặc dù không được lựa chọn, nhưng nó vẫn không khiến mình cảm thấy vấn đề gì.

Nếu trong bài viết này bạn muốn tìm hiểu về lí do mình viết blog thì mình đã có viết về bài ấy từ lâu rồi ha. Bạn có thể đọc lại nha!

Hành trình học tập

Mầm non & tiểu học của Nguyễn Hữu Nhật Tân

Mình học mầm non, tiểu học, trung học, và đại học ở đây đến thời điểm này (26th Oct 2025).

Mình học mầm non Hoa Ngọc Lan, trường công. Mình không có nhiều kí ức về trường này, nhưng cũng không hẳn là không có gì nổi bật.

Mình học trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm. Một trường cũng sáng giá trong khu vực sinh sống của mình.

Tương tự như mầm non, mặc dù lần này đã lớn hơn, mình vẫn cảm thấy mình chưa sống hết mình cho giai đoạn này.

Hầu như không còn người bạn nào còn giữ liên lạc đến hiện tại.

Thật sự rất ghen tị với các bạn có bạn thân từ thuở này và còn liên lạc và giữ mối quan hệ tới hiện tại của bạn (bạn có không?).

Kỉ niệm nhớ nhất của mình là:

Lúc đó mình học cũng ok, học sinh giỏi, làm bài tốt, nhưng ít nói, ít phát biểu.

Thế rồi có 1 buổi cô giáo kể tên 1 số bạn mà theo cô là giỏi (tại sao cô làm vậy nhỉ?)

Cô đọc hết một số cái tên, trong đó không có tên mình, và lúc đó mình cũng không trông chờ gì.

Tuy nhiên, có một người bạn trong lớp, lúc đó khá thân với mình, bảo rằng “cô ơi thế còn bạn Tân thì sao?” (bro, respect!)

Cô nói lại rằng, “Cô không có ấn tượng”

Hmm, biết nói sao nhỉ? Chỉ thế thôi. Đó là ấn tượng của mình vào năm lớp 5, và rồi mình cũng bỏ qua nó và học tiếp lên cấp hai.

Trường THCS của Nguyễn Hữu Nhật Tân

Cấp 2, mình học tại trường Nguyễn Công Trứ.

Ở đây mối quan hệ của mình tốt hơn chút, có 2 người bạn thân bây giờ vẫn giữ liên lạc, mặc dù có 1 đứa giờ đã đi học công an.

Ở đây mình cũng có gặp bạn gái hiện tại của mình. Tụi mình quen nhau từ thời cấp 2 và kéo dài đến hiện tại.

Vậy là sang cấp 2, mối quan hệ của mình tăng từ con số 0 lên con số 3 (quá là nice luôn)

Đây cũng là giai đoạn bản lề, nơi mình cũng gọi là chăm chỉ học.

Thành tựu lớn nhất giai đoạn này là thi Học sinh giỏi cấp thành phố đạt được giải ba môn Vật Lý.

Wow, tìm được đam mê sớm thế cơ á???

No no. Ba mẹ bảo học Lý đi, mình học, cũng may mắn học được từ thầy cô giỏi, nên cũng có chút kiến thức, rồi đi thi rồi được giải.

Không đam mê gì. Chỉ là được khen, nên thích, và cứ học thêm chút mỗi ngày thôi.

Thành tựu lớn hơn nữa, phải nói rằng, là đậu cấp 3 trường Phan Châu Trinh.

Trường THPT của Nguyễn Hữu Nhật Tân

Vì sao nó đáng tự hào?

Vì trường này top1 Đà Nẵng xưa giờ (không tính trường chuyên)

Vì mẹ mình và ông nội mình đã từng học ở đây.

Hành trình cấp 3 thì cũng đáng nhớ.

Về mối quan hệ, mình có nhiều mối quan hệ hơn khá nhiều, tuy nhiên về độ sâu thì không sâu bằng cấp 2.

Tuy nhiên vẫn có một số người bạn tốt đồng hành cùng mình.

Về học tập: Đây là giai đoạn mình học cũng chăm chỉ, vì đơn giản mình chỉ có làm mỗi việc đó.

mà bù lại thì khờ vẫn khờ.

Thành tựu lớn nhất chắc là được chọn tham dự kì thi Olympic truyền thống 30/4-1/5 tại trường chuyên Lê Hồng Phong.

Tuy nhiên nó cũng đánh dấu sự chuyển biến sâu sắc về mặt tình thần của mình, vì mình không được giải gì trong cuộc thi này.

Thành tựu tiếp theo chính là được giải nhì kì thi học sinh giỏi lý cấp thành phố đà nẵng (mình đã từng có ý định bỏ thi!)

Rồi cũng lên Đại học, đây có lẽ là bước chuyển mình dữ dội nhất của mình.

Mình lên đây, với mục tiêu trải nghiệm mọi thứ mà mình bỏ ngỡ các năm tháng trước.

Và cũng đã hoàn thành 99%, theo mình là vậy, chỉ còn thiếu đúng cái tham gia câu lạc bộ (haha)

Cứ trải nghiệm rồi cơ hội từ tìm đến mình thôi bạn ơi, không phải lo đâu (nếu bạn đang là sinh viên và đọc bài này)

Trường Đại học của Nguyễn Hữu Nhật Tân

Và hiện tại khi đang viết bài này, mình đã học năm cuối tại trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng, chương trình đào tạo quốc tế.

Viết đến đây, mình muốn nhắc nhở bản thân rằng phải một lần hết mình cho tuổi trẻ trước khi tốt nghiệp.

Vì mình biết, khi không còn cắp sách tới trường nữa, thì mọi thứ sẽ không còn như trước nữa.

Xã hội này cơ bản để sinh tồn thật khó.

Tuy nhiên, nó còn phụ thuộc vào góc nhìn của mình nữa. Và hi vọng mình sẽ nhìn nó một cách đơn giản thôi.

Keep it simple, stupid!

À còn 1 ý nữa trước khi kết thúc phần này, trong giai đoạn luân chuyển giữa cấp 3 và Đại học, mình có học tại Học viện VTC, ngành Digital Marketing, mà nhờ vậy, mình mới có kiến thức làm blog này!

Xí, trước khi qua phần tiếp cho mình xin liệt kê tí thành tích nho nhỏ, lỡ nhà tuyển dụng lạc lối vào đây nha. hehe.

• Sinh viên 5 Tốt
• Quý quân cuộc thi khởi nghiệp GBA Young Innovation Awards của hiệp hội doanh nhân Việt-Đức
• Giải nhất Sinh viên nghiên cứu khoa học cấp Khoa
• Tham gia VCK Sinh viên nghiên cứu khoa học cấp TP., thời điểm viết là chưa công bố giải ạ 🙁
• Bù lại thì bài nghiên cứu của mình được trình bày tại Hội nghị Quốc tế về Tài chính & Kế toán (ICOAF-2025) và Hội nghị Quốc tế về những thách thức mới trong kinh doanh & kinh tế (IECH-2025)
• 5 lần nhận học bổng khuyến học cấp khoa
• IELTS 7.0 (cho công việc ok luôn ạ)
• Là sinh viên đầu tiên (và là 1/10 sinh viên quốc tế) nhận học bổng 50% của University of Hull (mặc dù mình không chuyển tiếp)
• Hiện tại, mình đang tham gia chương trình Blockchain Talent của SuperteamVN
• Và hiện đang làm Business Development tại Fystack (trên Fystack mình cũng viết kha khá bài về blockchain ý)

Tạm thời là vậy à, còn nhiều lém 🙂

Mà thôi mọi người có thể xem full thành tích đại học của mình trên Linkedin nha, mình up lên đó thôi còn lại mình cũng không khoe nhiều đâu.

1 từ để miêu tả tôi

Viết đến đây không biết mọi người nghĩ gì về mình nhỉ?

Không biết có miêu tả nào dành cho mình không?

Mình đang định làm trò đăng lên facebook rằng hãy nói về tôi trong 3 từ chẳng hạn (haha).

Mà cuối cùng lại không. Nghĩ lại, mình muốn hỏi bản thân mình trước, mình sẽ nói gì với bản thân mình đây?

Tử tế.

Mình chọn sự tử tế. Hiện tại là vậy (26th Oct 2025).

Vì sao ư? Chỉ là nó cho mình cảm giác rằng nó giống mình, và mình muốn theo đuổi nó.

Không biết vài năm sau nhìn lại, liệu nó có khác không nhỉ? Hãy trả lời nhé Nguyễn Hữu Nhật Tân tương lai.

Mình không biết kết thúc thế nào cho hợp lí, mà cũng không chắc có ai đọc tới đây không nhỉ (haha).

Mình hiện tại tạm gọi là ổn.

Mình đang học tốt (chuẩn bị tốt nghiệp) và hi vọng là được bằng first class.

Mình đang có một tình yêu đẹp.

Mình có những mối quan hệ vừa đủ. (vì thật ra cũng không thân ai quá mức)

Mình có gia đình cũng ok (mặc dù mình cảm thấy mọi người kh gắn kết lắm, có lẽ vì mình cũng không phải người con ok)

Mình hiện tại có 1 công việc ổn (mặc dù ổn nghe có vẻ xa xỉ trong xã hội bây giờ, nhưng ít ra mình cũng có được 1 job, thứ mà mình cứ lo lắng mãi rằng không ai nhận thằng này)

Mình thi thoảng học và viết 1 chút, và chắc chắn mình sẽ duy trì The Knowledge Explorer. Mái nhà online của mình nơi mình chia sẻ đủ thứ, thật nhất về mình.

Tản mạn chuyện gần đây.

Gần đây mình không viết nhiều trên blog, bài viết gần nhất cũng đã từ 8 Sep 2025, bài viết ấy về chia sẻ của mình cho người em chuẩn bị vào đại học (bây giờ thì nó vào rồi)

Sau hơn 1 tháng, mặc dù viết kh nhiều trên này, nhưng công việc thì khiến mình viết nhiều hơn trên X, và Linkedin.

Nhưng rồi nhận ra mình không cứ mãi viết cho người khác và viết trên khu vườn của người khác.

Mình phải chăm cho bản thân mình và viết lên tường nhà mình (mặc dù nền móng thì vẫn của người khác).

Ngoài ra, vừa rồi, mình có đọc 2 quyển sách. 1 về chủ nghĩa khắc kỷ (mình bỏ giữa chừng, nhưng đọc được khoảng 85% rồi).

2 là về the simple path to wealth của JL Collins, sách về tài chính cá nhân. Cuốn này theo mình thấy là hay, và sẽ chia sẻ lại với mọi người nha.

Mình sẽ cố gắng duy trì việc viết và có thêm nhiều bài viết khác trong tương lai. Hi vọng nó giúp ích được cho mọi người.

Còn tạm thời, bài này dừng ở đây nhá.

Nguyễn Hữu Nhật Tân cảm ơn bạn nhen.

The post Nguyễn Hữu Nhật Tân là ai? appeared first on Nhat-Tan Nguyen.

Nó vừa bước chân vào Đại học, mình thì cũng bắt đầu năm thứ 3. Nhưng cái đặc biệt ở đây đó là mặc dù là năm 3 nhưng cũng đã là năm cuối đối với mình rồi.

Ngày đầu mới bước chân vào Đại học, mình quyết định chọn chương trình học này tại Đà Nẵng vì mình chỉ cần học ba năm là tốt nghiệp. Mình bị hấp dẫn, bởi vì mình muốn học nhanh, ra trường sớm, và lăn lộn vào thị trường lao động.

Giờ nghĩ lại, mình thấy không còn hứng khởi lắm vì thấy rằng mình sẽ bước vào cuộc chiến khắc nghiệt. Tự dưng lại thèm được ở lại học.

Ủa, quên mất thằng em. Thôi thì thằng anh đợi bài khác mà “deep” nhá.

Gửi em (họ),

Anh muốn gửi gắm em một số điều, cụ thể là năm.

1. Sự lựa chọn

Bước chuyển từ học sinh lớp 12 sang sinh viên năm nhất rất lớn. Nó không phải là thay đổi về thể chất, mà là thay đổi trong cách em nhìn nhận bản thân.

Em nghĩ mình đã lớn, rằng mình được tự do quyết định cuộc đời mình. Những quyết định của em ở Đại học, hoặc cho em sự tự do hoặc là nó lấy đi nó. Mỗi lần em chọn sự dễ dãi, là một lần em tự đánh đổi chính tương lai của mình…

Sau cùng, chúng ta được hình thành bởi những lựa chọn của ta.

2. Việc học & làm

Lên Đại học, đừng chỉ tập trung 100% vào việc học hay việc làm thêm. Học giỏi, GPA cao là tốt. Đi làm thêm kiếm tiền cũng hay.

Nhưng Đại học cũng ngắn lắm, hãy tận dụng nó làm những thứ em chưa có cơ hội được làm, và trải nghiệm những điều em chưa được thử.

Em không cần từ bỏ cái này để làm cái kia, chỉ cần biết ưu tiên điều quan trọng ở từng giai đoạn.

3. AI

AI quá hype đi, không nhắc đến nó thì bài flop mất.

AI giúp em học nhanh hơn, vì nó tìm kiếm và tổng hợp thông tin hiệu quả. Nhưng nhớ rằng: đó chỉ là thông tin (information). Thông tin thì biết trước hay sau không quan trọng bằng việc em biến nó thành kiến thức (knowledge) của mình.

Đó mới là thứ tạo nên sự khác biệt lâu dài.

Và tiếc là, đoạn này AI không giúp được đâu.

4. Mối quan hệ

Mối quan hệ ở Đại học rất quan trọng. Nhưng đừng chỉ nghĩ tới bạn bè đồng trang lứa, mà không đề cập đến mối quan hệ với giảng viên.

Một người thầy/cô có tâm và có tầm có thể tạo ra thay đổi lớn trong những năm sinh viên của em. Lúc này, hãy hỏi giảng viên giới thiệu một số mối quan hệ đặc biệt của họ.

Mà cũng đừng sợ, xây dựng mối quan hệ thầy trò không khó như em nghĩ đâu.

5. Gia đình

Gia đình cũng là mối quan hệ cần nuôi dưỡng. Đại học sẽ có khó khăn, áp lực, cô đơn,… và khi đó, gia đình chính là chỗ dựa.

Nhưng cũng đừng cho rằng đó là điều hiển nhiên. Càng ở gần, thì em sẽ càng ngộ nhận điều đó. Em nên biết rằng học gần nhà là một lợi thế cạnh tranh bền vững về mọi mặt.

P.S. Nói là viết cho đứa em, nhưng thật ra bản thân mình cũng học được nhiều điều.

Và hi vọng là nó cũng mang lại giá trị gì đó cho bạn.

Tháng 9 này mình có nhiều hoạt động. Hi vọng là sẽ vượt qua được và sẽ duy trì được việc viết.

Cảm ơn mọi người.

Chúc một tuần rực rỡ nhá.

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài trên The Knowledge Explorer. Bạn có thể đọc thêm các bài khác trên blog của mình.

Chúc bạn một ngày tốt lành!

The post Sau 2 năm rèn chữ… appeared first on Nhat-Tan Nguyen.

“Mắc lỗi là bài học để trưởng thành”

Vậy nên vấn đề không nằm ở việc sai, mà là cách ta đối diện với nó.

Vì nếu cứ để cho những cảm xúc tiêu cực như nuối tiếc, dằn vặt, và bực bội ở xung quanh mình, thì không sớm thì muộn nó cũng kéo theo một chuỗi những quyết định sai lầm khác còn tồi tệ hơn.

Mình cũng từng mắc sai lầm. Cũng trải qua sự buồn bã, thất vọng, dằn vặt, và chán ghét bản thân mình. Nhưng rồi mình cũng nhận ra:

Sai lầm đã là chuyện của quá khứ và quá khứ thì không thể thay đổi được. Còn tương lai thì phụ thuộc vào cách mình hành động ở hiện tại. Vì vậy, mình vẫn có thể chọn làm tốt hơn từ bây giờ.

Hãy nhớ rằng:

“Nếu bạn không phạm phải sai lầm thì có nghĩa bạn đang không làm gì cả”

Tuy nhiên, mình cũng muốn nói thêm 2 ý sau:

1. Phòng bệnh thì vẫn hơn chữa bệnh

Nếu đứng trước một quyết định quan trọng thì hãy suy nghĩ thật kĩ để tránh mắc phải sai lầm khiến bản thân phải hối hận.

2. Mắc 1 lỗi nhiều lần

Nếu bạn mắc 100 lỗi khác nhau, nghĩa là bạn đang trên đà tiến bộ (trong một vài trường hợp đặc biệt thì không). Nhưng nếu bạn mắc 1 lỗi 100 lần thì…

Tóm lại, hãy cẩn thận & tránh mắc những sai lầm không đáng có, đặc biệt là đối với những việc quan trọng thì càng phải thật thận trọng. Và nếu đã lỡ mắc lỗi, hãy thừa nhận, rút ra bài học, làm tốt nhất những gì có thể ở hiện tại, và đừng mắc lại lỗi đó thêm lần nữa.

Bài viết này không có gì mới mẻ. Thậm chí nó còn nhàm chán và chẳng đáng đọc.

Đúng thật là vậy. Nhưng mình cũng tin rằng nó sẽ phát huy tác dụng vào đúng thời điểm.

Ta luôn biết những thứ này, chắc chắn. Ai cũng nói thế. Ai cũng nói mắc sai lầm để lớn.

Nhưng khi thật sự mắc phải, chính chúng ta không còn tỉnh táo để nhìn lại nữa. Và mình mong rằng bài này sẽ đến với bạn lúc bạn cần nó nhất. Hi vọng nó sẽ giúp bạn nhận ra bản thân mình thật sự rất đáng quý và trân trọng.

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài trên The Knowledge Explorer. Bạn có thể đọc thêm các bài khác trên blog của mình.

Chúc bạn một ngày tốt lành!

The post Cho những ai từng mắc sai lầm. appeared first on Nhat-Tan Nguyen.

The Awaken – Sự tỉnh thức

Là sinh viên là một đặc quyền. Và cơ hội thì luôn mở cửa chào đón những tinh thần ham học hỏi và không ngại thử mình. Hãy tận dụng thời gian này để làm cho tuổi trẻ thật sâu sắc và đáng nhớ.

Mình luôn tin khoảng thời gian là sinh viên là khoảng thời gian mà mình có thể trải nghiệm, học, và làm một cách tự do nhất mà không có rào cản nào có thể ngăn mình khám phá dòng chảy kiến thức ngoài kia.

Và để cho tuổi trẻ của mình trở nên đáng nhớ hơn, và cũng phải nói rằng để cho nhà tuyển dụng nhớ về mình nhiều hơn; mình đã làm dự án, học chứng chỉ, làm tình nguyện, và thi startup. 2 năm qua, từ ngày mình trở thành tân sinh viên, là những ngày tháng thử sức và vươn mình ra khỏi những bài học ở trong trường lớp.

Và mình học được nhiều thứ.

NHƯNG, mình cũng nhận ra một thiếu sót lớn của mình, mà mình nghĩ là cực kì quan trọng, đặc biệt với những bạn hustle chạy 2-3 dự án cùng lúc (mình thì không extreme như vậy) đó là việc phản tư (reflect) những gì mình đã làm, và bài học quan trọng nhất mà mình rút ra được từ đó là gì.

Vì thế nên đây sẽ là series mà mình sẽ nhìn và ghi lại những hành trình mình đã đi qua – qua đó hi vọng không chỉ mỗi bản thân mình được học, mà còn là các bạn sinh viên khác, và nhà tuyển dụng để hiểu về điều em làm hơn.

The Context – Bối cảnh

2 tháng self-learn vừa qua, CÒN CÁI QUÁI GÌ ĐỌNG LẠI TRONG MÌNH VẬY?

Bản thân mình thấy mình là một người thích khám phá những điều mới lạ và học theo những điều đó (không thể nói rằng không có chút FOMO); mình học qua sách – vì ai cũng nói sách là kho tàng tri thức được dày công nghiên cứu bởi các chuyên gia, nhà khoa học, và giáo sư hàng đầu trong lĩnh vực của họ; mình học qua Youtube – vì ai cũng nói đây là thư viện của những khoá học miễn phí; mình học qua online platform (Udemy, Coursera,…) – vì ai cũng nói ở đây là nơi tổng hợp của những kĩ năng hàng đầu.

Việc mình tiếp xúc với một khối lượng kiến thức đáng kể hằng ngày khiến mình cảm thấy “productive” và không bị bỏ lại phía sau với các bạn đồng trang lứa.

Tuy nhiên, khi liên tục với push bản thân như vậy, mình cũng nhìn ra một số những “mặt tối” khi chúng ta phát triển sai cách.

1. Mình cảm thấy ngày hôm đó sẽ thật tồi tệ nếu mình không kiếm được kiến thức hay điều gì đó hay ho và mới mẻ.
2. Mình cảm thấy burn out, stress, các mối quan hệ dần trở nên tệ đi với người thân, và bạn bè.
3. Thời gian sài lap là xấp xỉ ~10 tiếng/ngày, nhưng liệu một nửa trong số đó có thật sự nằm ở việc “tìm” và “học”?
4. Cuối cùng, wtf is on my mind right now?

Đây là cái “tipping point” để mình nhận ra, mình đang học và tiếp thu kiến thức một cách toxic và sáo rỗng. Cái cảm giác “sướng” khi tiếp xúc hoặc nghe một điều gì đó mới là một dopamine tồi, và nó khiến cho cán cân của mình bị lệch đi khá nhiều.

Và đây là lúc mình biết, mình phải làm một cái gì đó khác, một cái vừa giúp mình giải quyết được vấn đề của mình, và vừa giúp mình xây dựng thêm một dự án hay ho.

The Exploration

Việc nhận định ra được “problem” mình đang gặp phải và thật sự nghĩ về nó là một chuyện. Vì việc bắt tay vào LÀM nó thì đòi hỏi sự quyết tâm hơn, và kỉ luật hơn rất nhiều.

Zero to One is always challenging right?

Ngoài ra, nó cũng làm mình nhớ về model mà mình đã học lỏm được từ Breaking into Product Management, về việc một hành động (behavior) nào đó của ta chỉ xảy ra khi có sự xuất hiện của 3 yếu tố này: Motivation (Động lực), Ability (Khả năng), và Prompts (Tín hiệu). Và nếu một trong 3 yếu tố này quá thấp, thì không có hành động nào sẽ xảy ra, và cũng chẳng có gì sẽ thay đổi.

Ở thời điểm đó, trong trường hợp của mình, mình nhận thấy:

1. Mình có động lực khá cao về vấn đề này. Vừa để giải quyết vấn đề của bản thân, vừa có việc làm để thời gian trôi qua không bị lãng phí.
2. Tuy là có động lực cao, nhưng khả năng của mình thì không có. Mình không biết nhiều về coding, mặc dù cũng có được tiếp xúc với Python, và SQL. Với những tiếp xúc cơ bản ấy, mà giờ phải thử build một cái prototype thì thật sự overwhelmed.

P/s: Nói đến đây, mình ngẫm lại thì mình có thể làm tốt hơn nhiều và rằng việc không có khả năng đôi khi không quá quan trọng. Vì,…

Nếu mình chịu mở lời, tìm kiếm sự giúp đỡ từ network của mình thì có lẽ câu chuyện đã khác. Trong một số dự án startup trước đó, mình được kết nối với các anh/chị học về AI và vì học AI nên chắc một phần nào đó họ cũng biết code, và có nhiều kinh nghiệm hơn mình ở lĩnh vực này.

Nếu nhờ sự giúp đỡ và thuyết phục được họ tham gia dự án với mình thì mình tin là mình còn có thể học được nhiều hơn nữa.

3. Việc thiếu prompts để trigger cái mong muốn của mình cũng là 1 yếu tố khiến cho idea “tỉ đô” này chỉ nằm trên giấy.

Fast forward

Bẫng 1 khoảng thời gian, cả thế giới (hoặc một vài cá nhân) cảm thấy hứng thú vì một khái niệm mới xuất hiện, và nó trở thành một hiện tượng – VIBE CODING

Việc Vibe coding trở nên rầm rộ, cùng với sự xuất hiện của các ứng dụng hỗ trợ xây dựng sản phẩm dùng AI như Bolt, Loveable, replit,… đã giúp làm tăng Ability của mình lên trong hành trình xây dựng một sản phẩm nho nhỏ cho bản thân.

Và nó cũng đồng thời là một cái prompt khiến mình nhận ra rằng đây là một cơ hội thật sự cho những người biết nắm bắt xu thế hiện tại.

Và khi 3 yếu tố này đồng thời xuất hiện.

BUMP.

I will make a $100,000 MRR application with zero coding knowledge by using AI. hahaha.

The Research – Vấn đề này có mỗi mình có thôi sao?

Khi bắt đầu một cái gì đó mới, mình luôn cảm thấy rào cản là rất lớn. Nó có thể không chỉ nằm ở mặt khả năng, mà đôi khi nó nằm ở niềm tin.

Mình có thật sự tin vào sản phẩm này không?

Và câu hỏi lớn hơn là…

Có ai ngoài mình tin vào sản phẩm này không?

Và chỉ có 1 cách duy nhất để biết được đó là nghiên cứu thị trường.

Desk research

1. Nhiều sinh viên khi đặt nhiều effort vào việc học nhưng không thấy được kết quả ngay lập tức (immediate results) cảm thấy bị chán nản vì không thấy được tiến độ học tập của mình

—> Điều này giúp mình hướng tới một cái app có thể ghi lại quá trình học tập, cụ thể là số giờ mà người học đã bỏ ra trong quá trình học tập.

Về mặt này, thì đa phần các app pomodoro thông thường cũng có, nó giúp người học ghi lại lịch sử học, và cũng ghi lại thời gian. Vì thế không thể nói đây là điểm khác biệt và là lợi thế cạnh tranh của app

Ở đây, mình có làm khác đi một chút, lúc đang suy nghĩ về vấn đề này, mình có nhớ lại một bài TED talks đã nghe từ lâu, về việc học môn kĩ năng mới thì sẽ tốn bao lâu?

Bài này được trình bày bởi ông Josh Kaufman với tiêu đề “The first 20 hours — how to learn anything”

So, by pre-committing to practicing whatever it is that you want to do for at least 20 hours, you will be able to overcome that initial frustration barrier and stick with the practice long enough to actually reap the rewards.

Vì vậy, để cho app khác đi một chút, chứ không dám nói đây là lợi thế gì cả, thì mình áp dụng nguyên tắc 20 giờ để học bất cứ thứ gì ở mức độ beginner cho một kỹ năng bất kì mà người học muốn trau dồi, đó có thể là coding, BA/PM, SAT, GMAT, guitar, ukelele, writing,…

2. Trong 1 số nghiên cứu khác, họ cũng chỉ ra rằng các bạn học sinh/sinh viên không đặt ra mục tiêu rõ ràng cho mỗi lần học thì thường sẽ bị struggle, bị phân tâm, cũng như có nhìn nhận rằng quá trình học của mình không được tốt.

—> Với thông tin này, mình cũng mong muốn phát triển tính năng đặt mục tiêu SMART ngay từ đầu, để người học có thể nhìn nhận rõ mục tiêu của mình là gì nếu trong quá trình học họ cảm thấy lạc lõng, và quên mất mục tiêu vì sao mình bắt đầu.

5 câu hỏi được dùng để giúp user đặt SMART goal là:

1. What do you want to learn?
2. How will you measure success? – Xác định xem như thế nào là ổn (i.e. pass exam, có portfolio,…)
3. How much time can you commit?
4. Why is this important to you?
5. When do you want to complete it?
6. Trong một số nghiên cứu khác, tác giả chỉ ra rằng các học sinh/sinh viên đều hiểu rõ tầm quan trọng của việc reflection và 85% đồng ý rằng nó giúp họ học tốt hơn. Tuy nhiên, vấn đề là khi nó không còn là một điều bắt buộc, tỉ lệ phản tư sau mỗi lần học cũng giảm theo

—> Mình cũng add tính năng reflection sau mỗi session học để người dùng có thể viết joural lại, nhưng cũng cố gắng tối ưu phần này, tránh không mất quá nhiều thời gian, làm khó người dùng vì sẽ tăng friction dẫn đến tình trạng user chọn skip journal.

Vì vậy hiện tại, sau mỗi lượt học, người dùng sẽ thấy 1 pop-up viết reflection cho phần học vừa rồi gồm 3 câu hỏi chính.

1. What did you learn today? (Bạn học được gì trong buổi học này?)
2. What went well, and what could be better? (Có chuyện gì tốt, và chuyện gì cần cải thiện thêm trong tương lai?)
3. What do you plan to learn in the next session? (Bạn dự định sẽ học gì vào lần sau?)

Mục đích của câu hỏi số 3 này, 1 phần sẽ giúp cho người học nghĩ trước về việc mình sẽ học gì vào lần sau, qua đó sẽ giúp tiến trình học trở nên thuận lợi hơn.

Primary research

Ngoài việc làm desk research, mình cũng có thực hiện một khảo sát nhỏ dành cho vòng tròn network của mình, những người thân thiết. Số lượng thì không phải quá nhiều, khoảng 30 người. Tuy nhiên, việc có thêm phần này cũng khiến mình tự tin hơn và cũng nghĩ rằng sẽ có những thông tin thú vị hơn và chính xác hơn so với việc làm desk research.

Một vài câu mà mình có hỏi để validate lại suy nghĩ của mình:

1. On average, how many hours do you think it takes you to feel comfortable as a beginner in a new skill? | Theo bạn, trung bình cần bao nhiêu giờ học để cảm thấy tự tin ở mức cơ bản với một kỹ năng mới?

—> 34.6% người khảo sát trả lời rằng họ nghĩ khoảng thời gian đó sẽ rơi vào khung 10-20 giờ

2. Have you ever measured or tracked the time you spent practicing a skill? | Bạn đã từng đo lường hoặc theo dõi thời gian học/luyện tập kỹ năng chưa?

—> 70% trả lời có còn 30% thì không.

Nối tiếp câu hỏi này, mình muốn biết cụ thể hơn họ đang dùng phương pháp nào để đo lường thời gian học tập/rèn luyện của họ.

3. If yes, what method did you use to track your learning time? | Nếu có, bạn đã sử dụng cách nào để theo dõi thời gian học?

—> xấp xỉ 50% người dùng sử dụng ứng dụng di động để đo lường kết quả

P/s: Ở đây, khi khảo sát xong mình cũng nhận thấy một thiếu sót mà mình nghĩ có thể làm tốt hơn, đó chính là đào sâu hơn về việc họ đang sử dụng ứng dụng nào, và họ có sử dụng nhiều hơn 1 ứng dụng để đo lường hay không?

Việc đặt thêm câu hỏi đó sẽ giúp mình thu hẹp được phạm vi các “đối thủ cạnh tranh” để thuận lợi cho việc phân tích sau này, thay vì phải mò mẫm và thử nhiều các app khác nhau.

Tiếp theo, với finding từ desk research rằng việc không thấy được tiến độ học tập của mình khiến các bạn HS/SV cảm thấy chán nản (discouraged). Vậy thì mình đặt ra một câu hỏi là: Liệu họ có cảm thấy có động lực hơn (motivated) khi đo lường/nhìn thấy quá trình học tập của mình không? (sử dụng thang đo từ 1-7)

—> Hơn 80% người khảo sát cho từ điểm 5 trở lên và có mean là 5.12

Đó là một vài câu hỏi điển hình trong phần khảo sát của mình.

Và tiếp tục, mình vẫn nghĩ nếu tốt hơn, mình nên có thêm 1-2 câu hỏi nữa để hiểu rõ hơn về việc viết reflection của người khảo sát sau quá trình học tập của họ, qua đó làm rõ hơn những thông tin mà mình thu thập được.

—> Bài học rút ra: Vào những lần sau, mình phải tối ưu các câu hỏi khảo sát hơn, mà dặc biệt là phải có pilot test trước cho 4-5 người để họ góp ý, qua đó mình sẽ chỉnh sửa thêm cho phù hợp và release bảng hoàn chỉnh.

Phân tích đối thủ cạnh tranh

Phải thừa nhận ngay từ đầu là phần này mình làm chưa được tốt lắm. Và việc xác định đâu là đối thủ cạnh tranh là các ứng dụng như thế nào cũng là một vấn đề, liệu nó là các app pomodoro, hay là các app viết journal, hay là những app khác mà mình chưa cover được?

Mình có thử tải các ứng dụng dạng pomodoro dành cho việc học tập như forest, focus plant, study bunny,…

Và bản thân mình cũng là người sử dụng app ghi chú, và cụ thể là Notion

Tóm lại, mình rút ra được ý cơ bản sau:

Các app Pomodoro chỉ tập trung vào thời gian, còn các app ghi chú lại quá phức tạp. Dường như không có gì kết nối được việc ‘học’ và việc ‘suy ngẫm’ (reflection) một cách đơn giản.

Problem Statement

“Người học cần một công cụ đơn giản để vừa theo dõi thời gian học tập một cách chủ động, vừa có không gian để suy ngẫm và ghi lại những gì đã học, giúp việc học trở nên sâu sắc và có mục đích hơn.”

Mục tiêu cốt lõi của mình là giúp người học, HỌC MỘT CÁCH CÓ CHỦ ĐÍCH – Learning with purpose.

Job to be Done

Vậy thì mục tiêu cốt lõi mà người dùng muốn đạt được là gì?

Theo mình, nó không chỉ nằm ở việc cảm thấy mình đang tiến bộ hằng ngày, và học được sâu hơn thông qua việc đặt mục tiêu rõ ràng, và reflect sau mỗi buổi học.

Mà nó còn là, theo lời từ Josh Kaufman:

In the beginning of learning anything new, you feel really stupid.

So the major barrier’s not intellectual, it’s emotional.

Việc học đối với mình không phải là chuyện ngày một, ngày hai, mà nó là cả một quá trình mà mình phải nhìn vào và xây dựng nên một hệ thống giúp mình học một cách tiến bộ, thay vì tập trung vào việc đạt được mục tiêu A,B, hay C.

JTBD ở đây không chỉ nằm ở functional – về việc cụ thể người dùng muốn làm mà nó còn nằm ở emotional – việc mà họ cảm thấy như thế nào trong và sau quá trình học tập trên app.

Và ngoài ra, social job cũng là một yếu tố quan trọng về việc người dùng muốn nhìn nhận, và muốn chia sẻ như thế nào về hành trình của mình. Vì dù sao, Việt Nam cũng là một quốc gia thiên về collectivism (Tính đồng loại)

The Blueprint – Những bước đầu tiên

Sau khi xác định được vấn đề cốt lõi, mình bắt đầu hình dung về người dùng của app. Mình đặt mình vào vị trí của họ và viết ra một vài câu chuyện đơn giản để định hướng cho việc thiết kế. Ví dụ:

As a university student preparing for final exams,
When I finish a long study session,
I want to quickly jot down the key concepts I’ve learned and any questions I still have,
So that I can feel a sense of progress and easily review what’s important later.

“Câu chuyện này đã giúp mình nhận ra rằng tính năng ‘ghi nhật ký’ (journaling) không chỉ là một ô để gõ chữ. Nó phải được tích hợp liền mạch ngay sau khi kết thúc một phiên học, như một phần tự nhiên của quá trình, để giúp người dùng ‘chốt lại’ kiến thức.”

As a self-learner studying a new skill online,
When I plan my week,
I want to track how many hours I actually spend on my courses versus how much I planned,
So that I can hold myself accountable and adjust my schedule realistically.

“Và câu chuyện này đã củng cố quyết định rằng tính năng ‘theo dõi thời gian’ (time tracking) phải thật đơn giản và trực quan. Nó không chỉ là một cái đồng hồ bấm giờ, mà là một công cụ giúp người dùng đối diện với thực tế và quản lý cam kết của bản thân.”

Với việc nghĩ ra một vài job stories như trên, mình bắt đầu sử dụng prompt và dùng Bolt để bắt đầu đặt những nền móng đầu tiên cho ứng dụng – Unlock – của mình.

P/s: Ở đây, khi nhìn lại mình biết là mình có skip qua 1 bước khác khá là quan trọng đó chính là wireframing/prototype. Thật ra mình cũng có thử sketch một vài ý tưởng lên Figma nhưng well, honestly nó không work tốt lắm như mình tưởng, vì mình còn khá mơ hồ về cái app “thành công” của mình

The Build – Tay mình dính bùn

Đến giai đoạn này rồi, thì việc chủ yếu của mình là trò chuyện cùng AI để cùng nó build lên một cái prototype ổn cho mình thôi.

Tech stack

Front end: Bolt

Back end: Supabase

Auth: Google Cloud Console

Ngoài ra, mình có sử dụng thêm Github để lưu code, dùng ChatGPT để hỗ trợ prompt và generate ideas

Và cuối cùng là sử dụng Netlify để publish.

All tools are completely free

Và đó là sự ra đời của Unlock – Progress made simple

Lesson learned – Điều mình “Unlock” được là…

1. Prioritization thực sự quan trọng

Trước khi build Unlock, mình có cơ hội được tham gia 2 cuộc thi startup và nó một phần nào đấy cũng liên quan đến việc build sản phẩm. Trong 2 lần đó, mình có một team gồm 2-3 bạn engineer giúp xây app. Và vì lúc đó mình chưa có trải nghiệm phát triển sản phẩm, mình luôn đưa ra thật nhiều các ý tưởng khác nhau và muốn team xây dựng được toàn bộ những tính năng ấy.

Và rồi khi nhận được prototype không giống với những gì mình mường tượng, mình lại cảm thấy họ thật là “chậm chạp”. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, khi một mình solo với các app này, với số lượng tokens giới hạn cho mỗi ngày, mình thực sự ngồi lại và cân nhắc toàn bộ những ý tưởng mình muốn đem vào app.

2. Sự không hoàn hảo là tất yếu

Việc hiểu được tầm quan trọng của prioritization cũng giúp mình hiểu ra, mình không thể nào xây dựng được một cái app hoàn hảo với tất cả những tính năng mình muốn và những tính năng đó phải chạy êm xui, không tí bug nào.

Cái mình cần là một phiên bản MVP và cố gắng release nó ra để người dùng cho feedback và cải tiến dần sản phẩm.

Build first, perfect later.

3. “Không cần biết code – Tao đã có AI”

Việc nghĩ rằng có Bolt rồi thì việc biết code là không cần thiết là hoàn toàn sai lầm. Việc không biết code khiến mình không thể có những sự điều chỉnh hợp lí và phù hợp, mà hoàn toàn phụ thuộc vào Bolt, và dù nó có “ngáo” thì mình cũng phải theo nó vì không thể nào làm khác đi được.

Trong thời đại này, việc biết code và học code là một điều cần có

Việc không biết code còn dẫn tới một yếu tố nữa, đó chính là scale. Khi sử dụng Bolt đến một mức nhất định, nó báo là “project size too large” và thế là mình hoảng. Việc phụ thuộc vào AI và giờ nó báo “mày quá lớn để tao nuôi mày rồi, tự làm tự ăn đi” Và thế là mình chết ngay.

Thế nên, kiểu gì thì cũng cần biết code, hay hiểu code thôi cũng là đủ rồi.

4. Công cụ chỉ là công cụ

Mình từng dành khá nhiều thời gian lên Youtube chỉ để tìm công cụ “tốt nhất” để bắt đầu. Mình biết đến Bolt, Loveable, Google Firebase Studio, Flutter, Cursor,…

Và rồi thay vì việc bắt tay vào làm, mình cứ đi so sánh giữa công cụ này với công cụ khác. Nó thật sự không quan trọng đến thế.

Lời khuyên của mình là hãy tìm hiểu trong 1 thời gian nhất định, và vớ một “em” mà bạn thấy phù hợp với mình nhất, mà theo mình chủ yếu là ở phần format, visual, này kia.

Càng dễ nhìn, và dễ sử dụng thì bạn dễ bắt đầu.

Well, cái post này quá dài rồi, hi vọng bạn sẽ thấy được những điều gì đó hay ho và hiểu thêm về dự án của mình.

Rất mong nhận được sự góp ý từ mọi người, và nếu có bất kì chia sẻ gì, đừng ngại comment bên dưới nhé.

Acknowledgement

Em xin gửi lời cảm ơn tới anh Sơn vì đã giới thiệu cho em biết về Bolt cũng như sẵn lòng có một buổi meeting hướng dẫn em bắt đầu và giải đáp các thắc mắc của em – một newbie đang tìm hiểu về Product Management. Cảm ơn anh!

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài trên The Knowledge Explorer. Bạn có thể đọc thêm các bài khác trên blog của mình.

Chúc bạn một ngày tốt lành!

The post Từ con số 0 tới sản phẩm đầu tiên: Vibe Coding & Debugging appeared first on Nhat-Tan Nguyen.

Lưu ý: Mình không phải là người review chuyên nghiệp, mình chỉ là người đọc sách (beginner) muốn đọc sách hiệu quả hơn và giới thiệu sách tới mọi người.

Đây là bài review sách đầu tiên của mình trên The Knowledge Explorer (trước đây là Những điều nhỏ xíu).

Khi tạo trang Substack và cả blog cá nhân, mình luôn trăn trở với câu hỏi: Viết về chủ đề gì? Viết cho ai? — và đến giờ, mình vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.

Về chủ đề, mình không có quá nhiều trải nghiệm sâu sắc hay chuyên môn vững chắc để khiến người đọc “wow” ngay khi lướt qua bài viết. Cũng khó để tạo được một “aha moment” nào đó cho độc giả.

Một phần nữa, mình cảm thấy viết lách với mình… khá là khó. Vì mình hiếm khi ghi chú hay phản tư (reflect) về những gì mình đã làm. Mọi thứ thường chỉ là những cảm giác thoáng qua như:

“À, mình thấy cái này vui.”
“Hmm, cái này không có gì hay.”
“Sao cái này khó hiểu quá…”

Mà bạn biết rồi đấy, không thể nào viết chỉ bằng 2–3 câu mơ hồ và lửng lơ như vậy được 😅.

Nhưng nếu cứ mãi nghĩ như thế thì có lẽ mình sẽ không bao giờ viết xong một bài review sách nào — hay bất kỳ bài viết nào, nói chung.

Bài đầu tiên có thể dở, có thể chẳng ai đọc. Nhưng mình tin đó sẽ là bàn đạp để mình có những bài viết sau tốt hơn, sâu sắc hơn.

Cách tốt nhất để có một trang Substack đầy những bài viết chất lượng… có lẽ bắt đầu từ những bài tàm tạm như thế này thôi. Hehe.

Một phần nữa thôi thúc mình viết là vì mình nhận ra: mình đã dành một khoảng thời gian đáng kể để đọc một vài cuốn sách khá hay, khá lạ — có thể giúp ích cho người khác trong việc quyết định nên đọc ngay hay nên bỏ qua. Yay.

📖 Vào phần chính nào!

Hôm nay mình muốn giới thiệu cho bạn một cuốn sách trinh thám – tâm lý đến từ tác giả Freida McFadden.

Mình biết đến Freida McFadden lần đầu thông qua cộng đồng thư viện ebook TVE-4U. Mình hay lên đó để tải ebook về Kindle, thông qua những bài chia sẻ của các bạn trong cộng đồng.

Khi đó, mình đang tìm những cuốn sách được đánh giá là cuốn — kiểu đọc không muốn dừng lại. Vì mình đang… mất hứng đọc.

Đọc cuốn nào cũng được tầm 100 trang là bắt đầu nản, không muốn đọc tiếp (chủ yếu là nonfiction và self-help 😵‍💫). Mình cần một cuốn sách nào đó để duy trì thói quen đọc và cố gắng đạt KPI sách đọc trong năm (mình sẽ chia sẻ kỹ hơn chuyện đọc sách trong các bài sau nha).

Và trong danh sách những tác giả được gợi ý, mình bắt gặp cái tên Freida McFadden. Lúc đó mình cũng tìm hiểu xem bà là ai, viết sách gì, và theo thể loại nào.

Khi biết bà nổi tiếng với thể loại thriller thì mình… hơi ngần ngại.

Vì với mình, đọc thể loại này đôi khi giống như đang tiêu tốn thời gian vào những thứ… chẳng mang lại bài học cụ thể nào để áp dụng vào đời sống. Tuy nhiên, mình nghĩ, đối với những bạn mới bắt đầu hình thành thói quen đọc, thì việc đọc thứ mình thích – hoặc những cuốn có cốt truyện (narrative) hấp dẫn – sẽ quan trọng hơn rất nhiều so với chuyện phải “rút ra bài học”.

Và đúng như mình lo 😅
Nếu bạn không phải fan của thể loại này, thì đọc chủ yếu là để… giải trí, để tìm lại cảm giác đọc thôi. Không có bài học cụ thể nào hết.

Những bạn sống vội, hay theo kiểu hustle mindset, có thể sẽ thấy đọc xong chỉ như vừa tiêu tốn thời gian cho một mớ hư cấu nhảm nhí.

Review sách của Freida McFadden: “The Housemaid” và “Never Lie”

Freida McFadden là một tác giả khá prolific với hơn 30 đầu sách thuộc thể loại psychological thriller. Tuy nhiên, tại Việt Nam hiện mới có khoảng 4 cuốn được dịch chính thức:

• The Housemaid – Cô Hầu Gái
• Never Lie – Đừng bao giờ nói dối
• The Inmate – Tù Nhân
• The Locked Door – Đằng Sau Cánh Cửa Khóa Kín

Trong số này, mình đã đọc 2 cuốn đầu tiên là The Housemaid và Never Lie. Đây cũng là 2 trong số những tác phẩm nổi bật nhất của McFadden, thường xuyên nằm trong top đề cử trên các bảng xếp hạng sách trinh thám tâm lý.

Vì không phải là một “fan cứng” của thể loại này, mình chọn đọc dựa theo tiêu chí cá nhân: sách cần đủ cuốn hút, có plot twist bất ngờ, và đặc biệt là đủ hấp dẫn để kéo mình đọc liền một mạch vài tiếng. Đồng thời, theo những gì mình tìm hiểu, McFadden được biết đến với khả năng “bẻ lái” rất khéo – những cú twist khiến người đọc cảm thấy bất ngờ đến mức không nhận ra mình đã bị dẫn dắt từ lúc nào.

📘 The Housemaid – Cô Hầu Gái

Đây là tác phẩm giúp tên tuổi McFadden thực sự bùng nổ. Tuy nhiên, cá nhân mình thấy cốt truyện có phần quen thuộc: một gia đình kỳ quặc, thuê một cô hầu gái có hoàn cảnh khó khăn, và từ đó hàng loạt bí mật dần hé lộ. Tuyến nhân vật chính bao gồm: Nina (vợ), Andrew (chồng), Millie (hầu gái), và anh làm vườn (mình quên tên 😅).

Về tuyến nhân vật có thêm anh làm vườn, mình không hề nghĩ tới nhân vật này, vì trong review của các bạn khác trên Goodreads không ai nhắc tới, nhưng đây là một trong những nhân vật có vai trò đáng kể trong truyện nha.

Fun fact: Ổng (người làm vườn) có nói cho bà hầu gái Millie ngay từ lúc bà bước chân vô nhà là CHẠY NGAY ĐI nhưng nếu mà chạy thiệt thì không có truyện, nên là Millie vẫn hoang mang bước vào nhà Winchester làm việc.

Fun fact 2: Sau khi làm được 1 thời gian thì bà Millie gạ tình ông làm vườn :))

Fun fact 3: Nói là ông chứ anh vẫn còn trẻ và cơ bắp cuồn cuộn và là người Ý, nên mới có fact ở trên :))

Cấu trúc truyện được chia làm hai phần, dẫn dắt lần lượt bởi Millie và Nina – hai người phụ nữ nắm giữ quyền kiểm soát và câu chuyện của “The Housemaid”. Dù vậy, so với sự kỳ vọng về một cú twist “chấn động”, mình thấy truyện vẫn khá an toàn, dễ đoán nếu bạn quen đọc thể loại này.

➡️ Chấm điểm cá nhân: 3/5
Thích hợp cho những ai mới thử đọc thể loại thriller, hoặc muốn tìm hiểu văn phong của tác giả.

📗 Never Lie – Đừng Bao Giờ Nói Dối

Cuốn này mới thực sự khiến mình không thể dứt ra được. Mở đầu là một tình huống tưởng chừng quen thuộc: một cặp vợ chồng trẻ đi xem nhà, nhưng địa điểm thì phải thậtđặc biệt nhé. Chắc chắn đôi vợ chồng này không thích một căn hộ nhỏ, ấm cúng ở trung tâm thành phố tiện đi lại được. Mà nó phải là một căn biệt thự nằm tách biệt khỏi thành phố, không có sóng điện thoại, không có tên đường/địa chỉ trên Google Maps, và từng có người mất tích tại đây hay nói cách khác là giờ nó đang bỏ hoang.

Cách kể chuyện xen kẽ giữa hiện tại (cặp đôi mới cưới) và quá khứ (người chủ cũ của căn nhà – cũng là một bác sĩ tâm lý), cùng với diễn biến tâm lý được đẩy cao theo từng chương, khiến Never Lie có sức nặng hơn hẳn The Housemaid. Khoảng những chương cuối truyện, khi những câu chuyện bắt đầu hé lộ dần, mình cảm giác bị tác giả dắt từ lần này đến lần khác. Vì đã đọc The Housemaid trước, nên mình cũng đã chuẩn bị tinh thần cho cuốn này, và cũng có để ý một số tiểu tiết mà nghĩ là nó có thể là mấu chốt của câu chuyện, nhưng KHÔNG. Mình vẫn hoàn toàn bị bất ngờ, và thật sự, là sau cuốn này thì nể khả năng dẫn dắt, và kể chuyện của bà McFadden.

Fun fact: Cuốn Housemaid được mình mua về để đọc, còn cuốn này, thì mình đọc trộm tại nhà sách Fahasa (nó được mở sẵn nha). Chuyện là sau khi đọc xong Housemaid, mình vẫn cảm giác nó chưa hay, nhưng tại sao nó lại nổi như vậy, thế là mình nhớ lại Never Lie được đánh giá cao hơn, nên mình quyết định đọc thêm. Nhưng để tiết kiệm tiền, và lần trước cũng đã thấy cuốn này ở nhà sách. Nên chiều thứ 7 vài tuần trước, mình quyết định tới nhà sách để đọc cho hết rồi về.

Nếu như cuốn The Housemaid khiến mình đọc khoảng 2-3 ngày mới xong, thì trong 3 tiếng đồng hồ tại nhà sách, mình đọc cho bằng hết cuốn này. Mặc dù được ba mẹ giao nhiệm vụ đón em mình đi học về, lúc đến giờ đón, mình vẫn chưa đọc xong, nhưng thôi vẫn ráng đọc cho hết, và kết quả là em mình đợi mình 20 phút tại chỗ học :))

➡️ Chấm điểm cá nhân: 5/5
Highly recommended nếu bạn cần một cuốn sách để kéo lại cảm hứng đọc hoặc đơn giản là muốn một trải nghiệm ly kỳ trong vài tiếng đồng hồ.

📌 Tổng kết

Nếu bạn chưa từng đọc McFadden, mình khuyên hãy bắt đầu với Never Lie. Nó không chỉ đại diện cho phong cách đặc trưng của tác giả mà còn đủ cuốn hút để giữ chân cả những người không quen đọc psychological thriller.

The Housemaid cũng là một lựa chọn ổn nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về cách hành văn của McFadden – và để không bị FOMO, vì nhắc đến bà mà chưa đọc cuốn này thì cũng hơi… “thiếu sót” một chút 😄

P/s: Có một điểm mình chưa nói về sách của McFadden, đó là hầu hết các nhân vật trong này đều có một quá khứ đen tối mà họ phải giấu. Và những bí mật này đóng vai trò quan trọng trong những quyết định của các nhân vật.

Hy vọng những chia sẻ này sẽ giúp bạn chọn được một cuốn sách phù hợp để “đổi gió” và khơi lại niềm yêu thích đọc sách. Nếu bạn muốn ủng hộ mình, có thể mua sách thông qua link Shopee mà mình gắn ở trên nha.

Cảm ơn bạn đã đọc đến đây.
Have a nice reading day! 🌼📚

P/s 2: Nếu bạn muốn thảo luận sách với mình hoặc có suy nghĩ gì muốn chia sẻ thì hãy comment bên dưới nhá hoặc gửi tin nhắn cho mình

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài trên The Knowledge Explorer. Bạn có thể đọc thêm các bài khác trên blog của mình.

Chúc bạn một ngày tốt lành!

The post Freida McFadden & Trinh thám Tâm lý appeared first on Nhat-Tan Nguyen.

Và như ở bài trước đây, nhân vào đúng ngày sinh nhật của mình, mình có chia sẻ về hành trình chuyển tiếp du học của mình sang UK vào tháng 9/2025 này. Tuy nhiên, hành trình đó gặp khá nhiều trắc trở mà chủ yếu là liên quan đến chuyện giấy tờ (bảng điểm, bằng cấp) và nó có thể làm chậm quá trình chuyển tiếp của mình. Tuy nhiên đó sẽ là câu chuyện ở một bài viết khác.

Còn hôm nay, mình chủ yếu nói về việc “Mình là ai?”

Mình được một may mắn rất lớn khi được sinh ra trong một gia đình trung lưu. Nói là trung lưu thôi chứ mình cũng không dám chắc có phải vậy không, vì có nhiều định nghĩa dành cho tầng lớp này.

Mình có research 1 chút để hiểu thêm về cụm từ này thì có 1 vài chi tiết sau mà theo mình cũng đáng để lưu tâm. Ví dụ như có 1 định nghĩa về tầng lớp trung lưu như sau:

“Gia đình trung lưu là những gia đình có mức sống và địa vị xã hội ở mức trung bình, nằm giữa tầng lớp lao động và tầng lớp thượng lưu. Họ thường có thu nhập ổn định, đủ để đáp ứng các nhu cầu cơ bản và một số nhu cầu cao cấp hơn, đồng thời có khả năng tích lũy tài sản và tham gia vào các hoạt động văn hóa, giáo dục.”

Câu mình thích nhất là việc họ đề cập tầng lớp trung lưu là việc họ “có khả năng tích lũy tài sản và tham gia vào các hoạt động văn hóa, giáo dục.” Và đó cũng là những gì gia đình mình đã làm cho mình. Ba mẹ cho mình một cuộc sống đủ đầy để không phải lo lắng rằng mình không có tiền ăn, tiền học, và chi tiêu. Và cũng vì vậy mà mình cũng không gặp áp lực phải kiếm việc ngay từ năm nhất, năm hai để chi trả sinh hoạt phí.

Theo mình đây là một trong những lợi thế cạnh tranh cực kì đáng lưu tâm. Vì thay bằng khoảng thời gian mà lẽ ra mình phải đi chạy bàn, làm phục vụ, dạy thêm,… mình được tự do tìm hiểu và khám phá các hoạt động học thuật và nghề nghiệp khác.

Nhờ đó mà mình đã tham gia các cuộc thi startup, làm nghiên cứu khoa học, học các khoá học online, làm các dự án cá nhân, hay chỉ đơn giản, là mình có thêm thời gian để dành cho các môn học trên trường, và từ đó cải thiện được GPA của bản thân, mà có thể sẽ giúp ích cho mình cho việc tuyển dụng và học cao học sau này.

Và thật sự là chỉ cần 2-3 năm như vậy thôi, là đủ để thấy sự khác biệt to lớn giữa 2 bạn sinh viên năm cuối hoặc mới ra trường.

Lưu ý ở đây mình chỉ xét các trường hợp điển hình và chung nhất, vì mình vẫn tin là có các trường hợp ngoại lệ

Ví như một bạn vừa có thể học, vừa đi làm thêm trang trải sinh hoạt phí, mà đồng thời còn có thể tham gia đủ các hoạt động trường lớp, đoàn đội. Bạn ấy xuất sắc.

Và vẫn có các trường hợp như mình, vì không có áp lực đè nặng về mặt tài chính, thì cứ ung dung tự tại, lười biếng không làm gì cả, thì vẫn có.

Nói chung mình thấy mỗi người mỗi hoàn cảnh, không ai giống ai. Có người dù không có lợi thế từ gia đình nhưng vẫn cố gắng biết cách tự tạo cơ hội cho bản thân, và ngược lại cũng có một số người “ăn không ngồi rồi.”

À còn 1 loại người nữa, các bạn “con nhà giàu vượt sướng” và mình tin rằng ở thời điểm hiện tại và tương lai, ta sẽ bắt gặp nhiều hơn các bạn thế này.

Quay lại chủ đề chính, về việc mình được sinh ra trong tầng lớp trung lưu, mình được hỗ trợ ăn và học thoải mái. Vì vậy mà 2 năm rồi, mình cũng chỉ tập trung vào các hoạt động học tập, và trải nghiệm là chính. Và mình cũng tự hào vì mình đã tối ưu được khoảng thời gian đó để làm những việc có ích để phát triển và tìm hiểu con người của mình.

Tuy nhiên ở thời điểm hiện tại, mình cảm thấy mình đã trải qua kha khá, và hầu hết các hoạt động tại trường lớp, nào là tình nguyện, văn nghệ, thể thao, và cả các hoạt động học thuật. Giờ đây mình muốn tìm kiếm và trải nghiệm các hoạt động liên quan đến “tiền bạc” hơn. Ý nói ở đây là môi trường làm việc, vì dù sao đích đến của mình 5 năm nữa vẫn sẽ là một công việc văn phòng giúp mình học hỏi và trau dồi các kĩ năng trước khi (có thể) làm các dự án bên lề.

Vì thế nên mình bắt đầu tìm kiếm các công việc để làm, và mình lựa chọn các công việc remote từ các website như trên Fiverr và Jobgether. Mình chọn loại công việc này vì mình muốn làm trong thời gian ngắn, tuy nhiên các doanh nghiệp thì lại không thích điều đó, họ thích ứng viên có thể đi lâu dài cùng công ty, trong khi ở thời điểm hiện tại, có thể mình sẽ đi du học.

Mình bắt đầu làm hồ sơ các thứ trên nền tảng Jobgether, và sau khi hoàn thành xong như tên, email, CV,… nền tảng nầy yêu cầu mình quay một video 2p để hoàn thiện profile. Mình cũng hơi bất ngờ, vì cũng không nghĩ là sẽ cần. Trong đó nó có đưa cho mình 3 câu hỏi và cần mình quay câu trả lời khoảng 1-3p.

Và ngay câu đầu tiên, nó làm mình suy ngẫm, thật sự suy ngẫm và nhìn nhận lại, và mình nghĩ câu này mọi người cũng đã từng gặp, nghe, và trả lời nó nhiều lần rồi, đó là:

“Tell me about yourself” – Kể cho tao nghe về mày. Mày là ai?

Damnn. Mỗi lần nghe câu này mình đều có cảm giác ngại ngùng, không biết trả lời thế nào, nói bao nhiêu là đủ, và nói gì thì gây ấn tượng. Thật sự nó không hề dễ (đối với mình). Thật ra nói khó thì cũng không phải. Chỉ là nó cho mình 1 cảm giác lạ, lạ lắm.

Mình nghĩ rằng, ai lại đi hỏi những người ở tuổi 20s của họ về việc họ là ai được cơ chứ? Vì đa phần (hoặc do mình nghĩ thế) đây mới là giai đoạn họ đang tìm hiểu họ là ai cơ mà.

Đối với mình, tuần trước mình còn đam mê làm này làm kia, tuần sau lại xoay 180 độ, rồi tuần sau nữa thì lại lạc lõng, chơ vơ, không biết làm gì thì có ý nghĩa.

Cơ bản là mình vẫn đang tìm, tìm hiểu những đam mê, và sở thích của mình. Vì mình biết rằng ngồi lướt TikTok cả ngày cũng không khiến đam mê nhảy cái rầm vào người mình được.

Nhưng mình cũng tự hỏi, liệu việc biết mình là ai nó có thật sự có ích cho mình ở độ tuổi này? Ừ thì nó giúp cho mình đỡ mông lung và chênh vênh (cái bất lợi duy nhất của việc không biết mình thích gì, theo mình) nhưng suy cho cùng, liệu nó có khiến mình tự dán nhãn bản thân mình một cách quá sớm?

Một vài trường hợp mình nhìn thấy ở bạn bè mình và từ social media của mình:

Tao học Marketing mà, tao thích creative, tôi không đọc được số đâu, đừng để tao làm!

Tao là dân business mà, tao không biết code, giờ có AI code dùm rồi, lo gì.

Tao không thay đổi được, con người tao là thế rồi, cứ để nó thuận tự nhiên thôi.

…. (Bạn thử điền tiếp vào xem sao)

Ý mình đại loại là thế. Khó mà nói được chính xác vì mình còn non nớt và thiếu trải nghiệm lắm. haha.

Nhưng mà, nói đi cũng phải nói lại, mình tự nhủ, vậy giờ có ai hỏi mình như thế, mình sẽ trả lời như thế nào? chưa cần hay đâu, nhưng phải rành mạch và trôi chảy, vì đây là thứ kiểu gì cũng gặp mà nhỉ. Thế là mình quyết định viết những dòng này, rồi tự suy nghĩ cách trả lời thế nào.

Mình nghĩ có thể mình sẽ trả lời như thế này:

“Hi anh/chị, em là Tân, hiện đang là sinh viên năm 2 tại Đại học Kinh tế Đà Nẵng. Sắp tới, em sẽ chuyển tiếp du học tại University of Hull (UK), ngành Business Management. Em rất vinh dự khi là 1 trong 10 sinh viên nhận học bổng 50% của trường, và cũng là người Việt Nam đầu tiên nhận được học bổng này.

Trong thời gian học đại học, em tích cực tham gia cả hoạt động ngoại khoá và học thuật — từ tình nguyện, thể thao, văn nghệ đến các cuộc thi startup và nghiên cứu khoa học. Một vài điểm nổi bật có thể kể đến như: Top 3 cuộc thi Young Innovation Award của Hiệp hội Doanh nhân Việt–Đức, và một bài nghiên cứu được chọn publish tại Hội nghị Tài chính – Kế toán Quốc tế.

Ngoài ra, em cũng chủ động học thêm các kỹ năng như digital marketing và data analysis, và gần đây có làm một số dự án cá nhân như phát triển một app giúp theo dõi và phản tư quá trình học tập – anh/chị có thể xem thêm trên website cá nhân của em.

Rất vui được có mặt tại buổi phỏng vấn hôm nay, và em mong có thể trao đổi thêm với anh/chị ạ.”

Hmm. Cũng cũng phết. Cơ mà cái này chủ yếu dành cho việc phỏng vấn và xin việc, chứ mình nghĩ lúc gặp nhau, hoặc bắt tay làm chung 1 dự án thì không ai giới thiệu như này nhỉ? Nếu mà có ai giới thiệu và nói về bản thân như vậy thì cũng hơi sượng thật ấy chứ.

Vậy thì nên nói như thế nào?

“Hi. Mình là Tân, mình hiện tại đang học năm 2 tại trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng, chuyên nhành quản trị kinh doanh. Sắp tới thì mình định chuyển tiếp sang học tại Hull, UK. Mình thích làm sản phẩm, biết một chút marketing, finance, và data analysis. Hiện tại thì mình cũng viết 1 chút trên Substack, và làm vài dự án nho nhỏ cho vui. Cũng không biết sau này làm gì và đi tới đâu, nên vẫn cứ học thôi.”

Hmm, cái này cũng oke. Theo mình là vậy.

Thì thật ra để ngồi ngẫm lại và giới thiệu bản thân thì mình đã viết hẳn một bài viết như vậy đây. hâha. Cũng vui. Nếu bạn có góp ý gì cho mình thì cho mình biết với nha.

Cảm ơn mọi người đã đọc bài.

Hẹn gặp mọi người ở các bài viết sau!

Bài viết này và một số bài trước được mình viết và đăng trên Substack của mình.

Giờ mình đăng lại lên trên đây, và lúc đọc lại thì ối giồi ôi thật.

Ai mà viết thì chắc cũng vậy nhỉ. Nhưng mà không sao. Mình nghĩ lúc đó nó mang lại ý nghĩa lớn cho mình. Hehe.

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài trên The Knowledge Explorer. Bạn có thể đọc thêm các bài khác trên blog của mình.

Chúc bạn một ngày tốt lành!

The post Tell me about yourself appeared first on Nhat-Tan Nguyen.

Sau đây là một vài câu chuyện khiến mình nhận ra: mình phải thay đổi, phải quyết liệt hơn để làm những thứ mình thực sự muốn làm — và để không phải nói câu: “Tôi làm gì có thời gian làm mấy cái này chứ!”

Câu chuyện 1: Người không có thời gian

Ngày trước, khi mình vừa học đại học vừa học thêm Marketing (thật ra chính xác là chương trình BTEC HND 2 năm chuyên ngành Business Management, mà thôi, câu chuyện đó cũng rối rắm và đầy những sai lầm), mình gặp gỡ nhiều người thú vị — từ sinh viên đại học như mình đến các anh/chị đã đi làm.

Ở lớp Marketing ấy, mình quen một chị hơn mình 2 tuổi. Chị cũng học chính ở một trường đại học ngành Business Management, tối đến lại chạy qua học Marketing. Lý do chị chọn học thêm Marketing cũng dễ hiểu: “Em thấy Business Management mơ hồ quá, nên học thêm Marketing để tập trung hơn.”

Nhưng điều buồn cười là: chị ấy luôn bận.
Đến lớp trễ: “Cô ơi, em bận đi làm, tới trễ xíu.”
Làm bài tập nhóm: “Ê chị bận quá, coi qua giúp chị nhé.”

Lúc ấy mình nghĩ: “Bận như này chắc là CEO mất rồi.”
Thậm chí, học kỳ cuối, chị gần như… mất tích 50% số buổi học. Vậy thì đi học để làm gì nhỉ? Nhưng thật bất ngờ, chị ấy lại không bận vào… lễ tốt nghiệp.

Ngoài kia chắc cũng nhiều câu chuyện tương tự. Ta dành thời gian cho những việc chẳng đâu vào đâu, rồi với những việc thực sự quan trọng, lại bảo: “bận”. Ở một khía cạnh khác, ta hay bận với người ngoài, nhưng lại dư thời gian cho bạn bè thay vì người thân. Thật khó nói.

Và rồi, không chỉ người khác, chính mình cũng bận — bận trong mớ bòng bong của mạng xã hội, của những thông tin, thành tựu, của những thứ “chăm chỉ” mà người ta trưng ra. Mình cũng bị cuốn vào đó, bị overwhelmed, không thể dừng lại. Nó kích thích thật đấy, nhưng cũng khiến ta kiệt quệ, lệ thuộc, và mơ hồ.

Mạng xã hội thật điên. Và nó cố biến ta điên như nó.

Câu chuyện 2: Toxic productivity

Câu chuyện này về chính mình.
Trong nhiều chia sẻ trước, mình từng kể: khoảng 2–3 năm liền, mình cố gắng hết sức — học, thi, viết, tình nguyện, học thêm. Nhưng cảm giác… chưa bao giờ là đủ.
Mỗi lần lướt mạng, thấy người ta “flexing đến hơi thở cuối cùng”, mình lại thấy mình nhỏ bé. Thành tựu của mình chẳng đáng gì, và thế là mình ép mình cố hơn, chạy nhanh hơn, mà quên mất tất cả những gì mình đã nỗ lực.

Mình không dỗ dành bản thân, không lắng nghe nó, không tôn trọng nó — chỉ vì bận đuổi theo những thứ hào nhoáng hơn.

Khi mệt mỏi quá, mình tìm đến dịch vụ life mentoring để được lắng nghe, chia sẻ. Và nó giúp mình vững vàng hơn thật, nhưng đồng thời… cũng khiến mình thấy áp lực hơn.
Các bạn, các anh/chị mentor giỏi quá, làm đủ thứ, dự án chồng dự án, họp lúc 10h đêm vẫn ok. Thế là mình lại ép mình tiến lên, lại tự đẩy mình chạy tiếp.

Rồi bạn biết không? Sau một ngày bận bịu, sức khoẻ lẫn tinh thần xuống dốc. Việc ngồi lại, viết vài dòng blog vu vơ, nhẹ nhàng của mình cũng tan biến. Những buổi tối ngon nhờ lên Substack viết hết những suy nghĩ trong đầu cũng biến mất.
Cuộc sống nhanh quá.

Mình tự hỏi: Bao giờ thì mình viết lại đây?

Câu chuyện 3: Notification

Buổi trưa hôm đó, mình đang ngồi ăn cơm, mắt dán vào YouTube trên tivi, tay để điện thoại bên cạnh — thói quen lâu rồi, lúc nào cũng thế.

Bỗng điện thoại báo: “ABC vừa thích bài viết của bạn trên Substack.”

Damn it.
Đâu đó, vẫn còn 1–2 người đọc và thích những gì mình viết. Đâu đó, vẫn có những bạn/anh/chị theo dõi và ủng hộ mình — trong âm thầm.

Mình chợt nhớ lại những tháng trước, khi cứ 1–2 ngày lại đăng note xin ủng hộ. Nhớ cảm giác cắm cúi viết, không kỳ vọng gì nhiều, chỉ để chia sẻ.

Và mình nhận ra: không cần đợi thêm lý do nào nữa.
Phải viết lại thôi.
Ít nhất, phải đưa nó thành ưu tiên hàng tuần — ngồi lại, viết lại những suy tư và trải nghiệm của mình trong một thế giới vội vã.

Cảm ơn bạn ABC đã bất ngờ like bài viết của mình.
Cảm ơn cả những bạn/anh/chị đã subscribe cái blog “nhổm nhổm” này.

Và với chính mình: thời gian luôn có hạn, và nó sẽ chẳng bao giờ đủ cho tất cả mọi thứ.
Vậy thì, mình phải dùng nó cho những việc quan trọng của đời mình thôi.

Kết

Mình viết lại những dòng này để nhắc mình:
Đừng lấy lý do “bận” để trốn tránh những gì quan trọng.
Đừng để cuộc sống của mình bị bóp méo bởi những tiêu chuẩn, mục tiêu của người khác.
Và đừng quên rằng, mình từng yêu việc ngồi xuống, gõ vài dòng, và kể lại tất cả.

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài trên The Knowledge Explorer. Bạn có thể đọc thêm các bài khác trên blog của mình.

Chúc bạn một ngày tốt lành!

The post Thời gian đâu mất rồi?: FOMO & Mạng xã hội. appeared first on Nhat-Tan Nguyen.

Nguồn gốc

Khoảng một tuần trước, mình có dấu hiệu mệt mỏi, cảm thấy người cứ không được khỏe. Lúc đó mình chỉ nghĩ có lẽ do mình làm và học hơi nhiều. Vì thế mà mình cũng không nghĩ gì thêm mà dành thời gian nghỉ ngơi lấy sức.

Sau 1-2 hôm thì mọi thứ không tốt lên là bao, mình vẫn cảm thấy mệt trong người, thậm chí mình có sốt một tẹo – mình không nhớ là bao nhiêu độ nữa. Thế rồi cũng nghĩ là do thời tiết và làm việc cật lực. Bạn cũng có thể coi lại cái note của mình và bài Substack nói về chuyện bị sốt của tuần trước.

Sau đợt bị sốt đó xong thì mình cảm giác hơi đau ở bên miệng, kể cả lúc ăn và lúc uống. Và rồi mình nghĩ: không lẽ do đau răng? Mình nghĩ là mình đánh răng cũng đều, cũng có sử dụng nước muối sinh lý. Đau răng thì nghe có vẻ hơi vô lý.

Nên rồi mình và gia đình cũng quyết định đợi thêm 2-3 hôm nữa xem sao. Khoảng thời gian đó, kể cả không ăn không uống mình vẫn thấy khó chịu. Đến lúc ăn thì đau nhói phải biết, không dám ăn mạnh, và chỉ dám ăn một bên miệng.

Sau 2-3 hôm đó thì có vẻ nó thuyên giảm bớt, nhưng mình vẫn cảm giác khó chịu thì vẫn còn. Thế là bây giờ mọi người mới quyết định ra phòng khám gần nhà xem thử. Mình ra đó, cũng nhờ cô nha sĩ coi qua và nói tình trạng. Và cô nói là do mình mọc răng khôn. Khuyên mình tới bệnh viện đa khoa để nhổ.

Nếu chuyện chỉ có thế này thì không có bài này đâu à nha. Chuyện dài và có nhiều góc nhìn khác nhau. Đọc hết nha.

Tới phòng khám tư và câu chuyện “niềng răng đi em”

Thế là sau khi về, ba chở mình tới phòng khám tư nhân khác (phòng đó có bảo hiểm). Mình tới đó, chưa kịp đề cập đến tình trạng của mình thì nhân viên bảo là: “Niềng răng đi em.”

Thú thật với mọi người là mình có một cái răng mọc dư từ ngày nhỏ, ngay giữa 2 răng cửa luôn. Ai biết mình thì đều thấy điều đó cả. (Tạm thời tiếp tục câu chuyện)

Sau khi được tư vấn là chụp phim để xem cụ thể. Người ta nói mình có đủ 4 răng khôn và bên nhân viên ở đó nói là cái răng ở dưới bên góc trái làm mình bị đau, vì nó bị lệch và có vẻ là chưa trồi lên. Họ nói ca này khó và cần phải chụp thêm CT để bác sĩ chẩn đoán chính xác.

Lúc này mình nghĩ là ca mình có vẻ khó thật, nhưng mà…

Sau khi chụp xong thì họ không nói gì thêm về cái răng khôn của mình vì bảo bác sĩ đang bận làm phẫu thuật, chưa có người coi.

Tuy nhiên sau đó, họ lại để ý tới cái răng dư của mình và nói mình nên điều trị niềng răng – phòng khám tư nhân có khác nhỉ?

Và không chỉ có mỗi chỗ này, một vài người lần đầu gặp mình cũng đều nói: “Sao không đi niềng răng đi?”

Góc nhìn của mình về niềng răng

Về chủ đề niềng răng, 100% người nói mình đi niềng răng vì 2 điều:

• Đẹp trai
• Tự tin

1. Đẹp trai

Đầu tiên nói về cái đẹp đi ha. Khó mà nói được đẹp là gì? Đẹp kiểu nam vương? đẹp kiểu ngầu? Đẹp kiểu dễ nhìn? Đẹp kiểu phúc hậu? Đẹp của baby mặt búng ra sữa?

Mình nghĩ mình không có cái nào kể trên, bản thân mình không tự thấy mình đẹp so với tiêu chuẩn hiện nay của mọi người. Vì ngoài có dư 1 cái răng ở vị trí “mặt tiền trung tâm” ra thì mình còn bị mụn chi chít.

Bản thân mình tự thấy đã không được cái đẹp ngoại hình rồi, và cái này thì nói gì thì nói nó vẫn có phần trăm nhất định nào đó là do gene. Vậy nên thứ mình tập trung đầu tư vào hơn, đó chính là vẻ đẹp của tri thức.

Mình dành thời gian và công sức cho việc học và rèn luyện vì mình tin rằng cái đẹp ngoại hình chỉ là cái ấn tượng ban đầu, còn những gì mà long-lasting thì nó phải là tri thức.

Và dù là cái đẹp nào thì cũng có trade-off (đánh đổi).
Mình không ngại cực để học nhưng mình ngại cực để đẹp.

Những ai trải qua 2 năm thậm chí là hơn để có được hàm răng đẹp thì cũng hiểu họ cũng gặp những khó khăn nhất định.

Ngoài ra, việc có một hàm răng đẹp chắc chắn nếu có sẽ là một điều tốt rồi. Nhưng nếu không thì sao?

• Nhà tuyển dụng không chọn bạn vì bạn không có hàm răng đẹp? (không nói đến 1 vài ngành đặc thù yêu cầu “ngoại hình”)
• Bạn bè có xa lánh bạn nếu bạn không có hàm răng đẹp? (nếu có thì không phải bạn tốt)
• Có khi nào bạn độc thân cả đời vì bạn không có hàm răng đẹp? (không bao giờ – sure 100%)
• Gia đình bạn có quay lưng với bạn? (Lại càng không)

Có lẽ lúc này bạn sẽ nói mình hơi nói quá, nhưng trong trường hợp của mình – mọi người làm quá.

2. Tự tin

Thứ hai về sự tự tin – cái này thì nghe hợp lí hơn. Mình sẽ không còn tự ti về việc có một cái răng ở giữa nữa.

Thú thật, mình từng tự ti (lúc học cấp 1) vì có cái răng ấy. Các bạn mình lúc đó xem đó như một hiện tượng lạ. Họ không biết nó là gì nên đâm ra mình là tâm điểm và hay được hỏi những câu hỏi “vì sao”.

Và việc bị hỏi theo mình cũng chỉ là chuyện thường, cái quan trọng hơn là những năm tháng ấy còn bị 1-2 bạn trêu chọc. Nên mình cũng hơi tự ti, và đâm ra nó thành thói quen: mình không hay cười mỗi khi chụp hình và cũng ngại việc đấy.

Nhưng rồi, bây giờ mình hiểu rằng vì ngoại hình cũng chỉ là ấn tượng ban đầu, thì việc đặt sự tự tin vào đó cũng không kéo dài mãi. Thay vào đó, mình đặt sự tự tin vào những giá trị, kiến thức, và thái độ. Vì cái đó mới bền vững. Và mình tin vào những thứ bền vững.

3. Tiền

Sau cùng, tiền vẫn có trọng lượng nhất định quyết định có nên niềng hay không.
Để niềng răng, mình cho con số trung bình là khoảng 40 triệu đi.

Có đáng cho sự đầu tư vào nụ cười tỏa nắng không?
Trong trường hợp của mình, mình thấy nó không đáng.

Mình tin rằng với số tiền đó, mình sẽ có những trải nghiệm tuyệt vời hơn:

• Mình có thể đi du lịch để có thêm trải nghiệm
• Mình mua khóa học để bổ sung kiến thức
• Mình mua quần áo
• Mình trang trải 2 năm học phí
• Mình mua laptop mới (laptop hiện giờ đã xài được 4 năm)
• Hoặc đơn giản nó sẽ là một khoản tiết kiệm phòng trường hợp khẩn cấp

Chung quy lại, mình vẫn thấy nó không phù hợp.

Góc nhìn khác: Quan trọng nhất vẫn là răng khỏe

Dù có niềng răng hay không, dù răng có đẹp hay không thì điều quan trọng hơn đó chính là nó phải khỏe. Và cái này thì chúng ta chắc chắn phải làm.

• Đánh răng 2 lần mỗi ngày
• Súc miệng nước muối thường xuyên – bạn có thể mua hoặc tự làm
• Lấy cao răng định kỳ

Nướu của mình bị viêm, và có vẻ không được tốt lắm nên mỗi lần đánh răng mình hay bị chảy máu – tùy đợt. Vì thế mà mình hay lấy cao răng, mục đích để:

• Bảo vệ răng
• Làm sạch
• Giữ nướu khỏe mạnh

Giá của việc lấy cao răng thì mềm hơn, khoảng 100k – 300k. Bạn cũng có thể cân nhắc nha.

Quay lại chuyện đau răng

Sau khi chụp CT xong các thứ, vì chưa có kết quả, họ lại nói mình nên lấy cao răng – giá chỉ 1tr4 thôi. Và nếu mình nhổ răng khôn nói trên thì giá để đỡ đau nhức và an toàn nhất là 5tr2.

Sau đó mình chào tạm biệt phòng khám và ra về.

Hai hôm sau, mình đi tới bệnh viện đa khoa, lúc này mình cầm theo ảnh chụp CT cho bác sĩ phụ trách. Sau khi họ kiểm tra, lần này họ nói:
Răng gây đau không phải răng dưới mà là răng trên.

Wow. Lúc đó mình chịu, không biết bên nào đúng bên nào sai. Nhưng có vẻ nó thiên hơn về bên đa khoa, vì bác sĩ có tiếng, và cũng vì bên phòng khám kia, bác sĩ lại chưa coi mà chỉ là trợ lí hay sao đó coi qua thôi.

Thế là sau khi xác định như thế, bác sĩ bảo vào làm luôn. Và rồi sau khoảng 10 phút, răng đã được nhổ và mình ra về.

Giá nhổ răng của mình là 400k – bằng 1/11-12 lần của phòng khám kia.

Lưu ý sau khi nhổ răng

Một điểm trừ nhỏ là mình không chủ động hỏi rõ sau khi nhổ răng cần kiêng gì. Vậy nên nếu bạn chưa từng nhổ răng khôn, đây sẽ là một số lưu ý nha:

• Không dùng nước muối sinh lý sau 6h và không được dùng nước muối tự pha luôn (trong 1-2 ngày)
• Không ăn đồ cứng quá, không quá cay và nóng
• Không nằm ngang
• Không vận động quá mạnh
• Không dùng bàn chải điện hoặc chải răng mạnh
• Không khạc nhổ
• Không xì mũi mạnh
• Không dùng ống hút

Tạm thời là vậy á, chủ yếu là để tránh cục máu đông bị vỡ ra – nếu không sẽ khó cầm máu và dễ nhiễm trùng. Nhưng mà yên tâm là sẽ không sao đâu. Mọi chuyện rồi sẽ ổn. Chỉ là chú ý chút.

Kết

Vậy là câu chuyện về việc nhổ răng và niềng răng của mình đến đây thôi.
Hẹn bạn vào bài mới nhất nha!

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài trên The Knowledge Explorer. Bạn có thể đọc thêm các bài khác trên blog của mình.

Chúc bạn một ngày tốt lành!

The post Khi đời cho bạn thêm một cái răng appeared first on Nhat-Tan Nguyen.

Đã gần 1/3 năm 2025 chuẩn bị trôi qua.

Mình dừng lại một chút và suy ngẫm về những bài học mà mình muốn học trong năm nay.

Lòng biết ơn

Đây có lẽ là bài học quan trọng nhất mà mình muốn học trong năm nay. Và nếu được chọn một điều duy nhất, thì vẫn sẽ là lòng biết ơn.

Mình nghĩ biết ơn rất quan trọng – vì nó giúp ta nhận ra mình đang ở đâu trong cuộc sống này.

Mình mơ ước nhiều, mình muốn trở thành người này, đạt được điều kia… Và rồi, khi không đạt được những điều đó, mình lại chìm trong nỗi buồn và thất vọng ê chề.

Dư chấn thì rất nghiêm trọng – mình kiệt quệ cả thể chất lẫn tinh thần.

Và rồi, sau một khoảng thời gian, mình nhận ra rằng mình không thể cứ như vậy mãi.
Không thể cứ liên tục muốn điều này điều kia, rồi tự tạo ra những áp lực vô hình cho chính mình.

Học về lòng biết ơn giúp mình nhận ra: mình có nhiều lắm – nhiều hơn cả những gì đang hiện hữu bằng vật chất ngoài kia.

Mình có gia đình, có bạn bè, có người yêu.
Mình được học, được trải nghiệm, và được yêu thương.

Và mình tự nhủ rằng mình cần phải cảm ơn những điều tưởng chừng như nhỏ nhặt đó.
Vì rằng, ta thường quên mất những gì quá hiển nhiên, phải không?

Biết đủ

Bạn đã bao giờ đạt được một mục tiêu mình đặt ra chưa?
Chắc chắn là có vài lần rồi, đúng không?

Nhưng… có bao giờ bạn vừa đạt xong mục tiêu ấy, chưa kịp tự thưởng gì cho mình, đã lại đặt mục tiêu mới rồi tiếp tục chạy theo chưa?

Mình thì có – nhiều lắm.

Mình học và trải nghiệm liên tục trong 2 năm qua.
Việc học và trải nghiệm thì không sai, nhưng mình lại không biết điểm dừng, không cho bản thân thời gian nghỉ ngơi sau tất cả những điều đó.

Bạn biết vì sao vẫn thấy mệt không?
Vì bạn đang ở trong danger zone (vùng nguy hiểm).

Tại sao lại là vùng nguy hiểm?

Thật ra, như bao người khác, khi lên đại học mình muốn trải nghiệm thật nhiều – những điều mình đã bỏ lỡ khi còn cấp 3.
Thời gian đó, mình chỉ biết học và học thôi. Không có nhiều trải nghiệm xã hội, không va chạm thực tế.

Và để bù đắp cho điều đó, mình lao vào mọi hoạt động. Đại học là một môi trường lý tưởng để làm điều đó.
Và điều này – nó không hề sai.
Nó khiến mình trưởng thành hơn, vì mình đã bước ra khỏi comfort zone (vùng an toàn), bước vào growth zone (vùng phát triển).

Nhưng rồi bạn cũng sẽ nhận ra: nếu bạn liên tục đặt mình ra khỏi vùng an toàn, liên tục trải nghiệm và thử những điều mới, bạn sẽ vượt ra khỏi cả vùng phát triển.

Bạn sẽ đến danger zone.

Và mình nghĩ… mình đã từng ở đó.
Bởi vì trải nghiệm của mình vô kể: tình nguyện, thi cử, học hành, công việc,…

Và bởi vì không biết đủ, mình cứ đi theo những gì không thuộc về mình – và rồi mình thấy mệt mỏi.

Biết đủ sẽ giúp mình nhận ra mình đã có gì.
Biết ơn những gì mình từng làm và từng trải qua.
Biết dừng lại và nghỉ ngơi.
Biết động viên bản thân rằng “làm như vậy là tốt rồi.”

Đừng tự tạo áp lực cho bản thân.

Đừng tự tạo áp lực vô hình

Nãy giờ chắc bạn cũng thấy từ khoá “áp lực” xuất hiện hoài nhỉ?

Mình nghĩ, mình đã nhận nhiều áp lực – mà phần lớn lại đến từ… chính mình.

Mình luôn tự nhủ rằng mình phải cố gắng hơn nữa, nữa, và nữa.

Nhưng giờ, khi bắt đầu viết, mình muốn từ từ loại bỏ những áp lực ấy.

Mình nghĩ rằng: gia đình và những người yêu thương mình không hề tạo áp lực cho mình.
Họ không bắt mình phải trở thành ai cả, không bắt mình phải giàu, phải thành công…

Tất cả chỉ là suy nghĩ của chính mình.

Và rồi, nó khiến mình tổn thương.
Và điều mà gia đình mình lo lắng… cũng chính là điều đó.

Họ chỉ muốn mình khỏe mạnh, tử tế, và hạnh phúc.

Họ chỉ cần vậy thôi.

Vậy thì… tại sao mình lại cứ phải áp lực bản thân?

Trung thực

Khoảng thời gian vừa rồi, mình có tìm một công việc để có thêm trải nghiệm.
Và hầu như công ty nào cũng từ chối khi biết mình có kế hoạch du học, không thể cam kết lâu dài.

Họ nói họ cần người gắn bó.

Mình hiểu điều đó.
Và rồi mình tự hỏi: liệu mình có quá trung thực khi chia sẻ điều này?
Nếu mình im lặng, có lẽ mình đã có việc rồi.

Điều đó khiến mình băn khoăn mãi.

Sau đó, mình hỏi một cô từng dạy lớp HR của mình.
Mình hỏi: “Liệu em có nên nói thật không cô?”

Cô trả lời rằng: “Nói hay không đều được. Quan trọng là em muốn gì và giá trị em theo đuổi là gì.”

Sau đó, mình đã nhắn lại thế này – nguyên văn:

“Em cảm ơn chia sẻ của cô. Giờ em nghĩ em có câu trả lời rồi cô ạ.
Dù được tuyển hay không thì chắc em vẫn phải theo những giá trị mà em tin tưởng – là trung thực.”

Yeah.
Và mình cứ nói thôi – vì mình tin vào điều đó.
Tin vào giá trị mà mình muốn theo đuổi.

Dù kết quả thế nào, thì sống thật với chính mình trước đã.
Kệ đời!

Tử tế

Khi nói đến chữ “tử tế”, thật ra mình cũng không biết phải nói sao.
Nó không phải là điều gì cao siêu.
Chỉ là mình muốn làm những việc nho nhỏ nhưng giúp ích cho đời.

Và bạn biết không?

Mình nghĩ là mình có một việc rồi đó – nhặt rác làm sạch môi trường.

Mình đã tham gia tình nguyện nhặt rác 4 lần rồi.
Thật ra lúc đầu cũng vì… điểm rèn luyện. (Haha)

Nhưng rồi, khi đã “đủ điểm” rồi thì sao?
Mình vẫn muốn tiếp tục làm – vì nó khiến mình cảm thấy nhẹ nhàng và thoải mái.

Hơn cả, nó cho mình cảm giác rằng mình đang góp phần nhỏ bé vào một điều tử tế cho cuộc sống này.

Nếu bạn đang cân nhắc – thử thử xem nhé!
Mình đi với người yêu nữa, vui lắm á!

Tổng kết – 5 điều mình muốn sống cùng trong năm nay

• Biết ơn
• Biết đủ
• Đừng tự tạo áp lực vô hình
• Trung thực
• Tử tế

Mình muốn hiểu và trở thành một phần của những giá trị đó.
Để rồi dần dần, nó sẽ tạo nên một phiên bản chỉn chu hơn, hiểu mình hơn, tự tin hơn, và tích cực, khỏe mạnh hơn.

Bonus bài học: Học cách viết

Một điều nữa – không thuộc cùng nhóm 5 điều trên – nhưng mình vẫn muốn học, đó là: học cách viết.

Mình muốn viết – vì mình nghĩ đây là kỹ năng quan trọng.
Viết giúp mình nhìn lại những gì đang diễn ra, giúp mình học sâu hơn những bài học mình đang trải qua.

Chỉ khi viết ra, mình mới thật sự ngồi lại và suy ngẫm.
Vì thế giới này… thật ra có quá nhiều thứ khiến ta xao nhãng.

Mình nghĩ, trong tương lai, mình sẽ học một khóa viết – để viết ra những điều chất lượng hơn và truyền cảm hứng cho người khác.

Bạn biết khóa nào hay thì giới thiệu mình với nha!

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc bài trên The Knowledge Explorer. Bạn có thể đọc thêm các bài khác trên blog của mình.

Chúc bạn một ngày tốt lành!

The post Những điều mình muốn học trong năm 2025 appeared first on Nhat-Tan Nguyen.